مُصارع المُصارع

نويسنده: حافظ فرزانه

نصير الدين محمد بن محمد بن حسين طوسي (673 ه‍‍ .ق)
ترجمه مؤلّف در بخش كتب كلام ذكر شده است.
در اين كتاب نظرات ابو علي حسين بن عبدالله بن سينا (م 428 ه.ق) و ابو الفتح محمد بن عبد الكريم شهرستاني (م 548 ه‍‍‍‍..ق) به نقد كشيده شده و جواب و ردّ بعضي از آنها از طرف مؤلّف بيان شده است. خواجه اين كتاب را در ردّ بر كتاب مصارعة الفلاسفه شهرستاني كه در آن هفت مسئله از مسائل مهم و عمده اسلام آمده است، به رشته تحرير در آورده است. هفت مسئله عبارتند از؛ اقسام وجود، وجود واجب الوجود، توحيد واجب الوجود، علم واجب الوجود، حدوث عالم، حصر مبادي، مسائل مشكله و شكوك معظله. مؤلف اين كتاب را به سيد مجد الدين ابي القاسم علي بن جعفر موسوي نقيب ترمذ، اهدا كرده است.
مؤلف مي گويد: بعد از مشاهده كتاب، نظرات سخيف و خفيفي را در آن ديدم. كه ناچار به آنها جواب دادم. شيوه و عادت خواجه نصير الدين اين عالم بزرگوار شيعه در مسائل و معارف اسلامي بر اين بوده است كه به مسائل خلاف جواب مي داد.
در خصوص نظرات ابن سينا، مؤلف او را ياري نكرده است بلكه نظرات او را نقد و بررسي كرده و عقايد حقه شيعي خود را با دلائل مستند و متقن جواب داده است.
تنظيم كتاب بر اساس همان مسائل هفتگانه بوده و در خاتمه كتاب فهرست جامعي كه مشتمل بر فهرست مفصّل آيات، احاديث، امثال عربي، مذاهب و مدارس اعتقادي، مصادر و منابع مورد استفاده و در آخر اصطلاحات فلسفي بيان شده است.
آقاي شيخ حسن معزّي كه اين كتاب را تحقيق كرده است مقدّمه مفصّلي در خصوص انگيزه تأليف كتاب و زندگي شهرستاني, ابن سينا و مؤلّف به رشته تحرير در آورده است.
اين كتاب در يك جلد به زبان عربي، به وسيله كتابخانه آيت الله مرعشي در سال 1405 ه.ق به چاپ رسيده است.
منبع: مرکز مطالعات و پژوهش هاي فرهنگي حوزه علميه